AHMET BAYBARS GÖĞEZ

AHMET BAYBARS GÖĞEZ

20 Mart 2021 00:28:00

TÜRKİYE’DE SİYASİ PARTİLER

Son dönemde kamuoyu en çok yeni kurulan partilerle, kuruluş aşamasında olan partileri tartışıyor. Merak edip Türkiye’de ki partilerin durumunu siz okurlarım ile paylaşmak istedim.

Wikipedia kaynaklarında “Etkin siyasi parti” tanımı yapılarak;

“Etkin parti sayı çeltiğini İçişleri Bakanlığı tutmaktadır. Zira, her parti kuruluşu sırasında İçişleri Bakanlığı'na dilekçe verir ve İçişleri Bakanlığı partilerin kongrelerini yapıp yapmadığını ve sürekliliğini takip eder. 30 Kasım 2016 tarihi itibarıyla 94 parti etkin durumda bulunmaktadır. Etkin olmaktan kasıt, siyasi düşüncelerini ortaya koymaya devam eden ve olağan toplantılarını yapan parti anlamındadır. Bu partilerin seçime girebilmesi için yasalara göre, 41 ilde örgütlenmesi gerekmektedir. Ancak etkin olan partilerin birçoğu bu yeter sayıya sahip de değildir. Bazıları da "tabela partisi" olarak nitelendirilen, pek bir etkinlikte bulunmayan partilerdir. Bunun yanında "küçük parti" olarak tanımlanan ama siyasi arenada etkili olan partiler de mevcuttur.”

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sitesinde ise kayıtlı 104 parti olduğunu öğreniyoruz. (107 ama 3 boş var.) https://www.yargitaycb.gov.tr/documents/ek1-1610455596.pdf

İlk sırada 23.06.1983’de kurulan DP- Demokrat Parti var. MHP ikinci (07.07.1983), CHP altıncı (09.09.1992), BBP dokuzuncu (29.01.1993), LDP 12’nci (26.07.1994), SAADET 16’ncı (20.07.2001), AK PARTİ 17’nci (14.08.2001), HDP 44’ncü (15.10.2012), İYİ PARTİ 73’ncü (25.10.2017).

Özellikle genç okurlar itiraz edebilir. CHP, MHP ve birçok parti 16 Ekim 1981’de 12 Eylül sonrası Askeri Mahkeme kararıyla kapatılmıştı. Daha sonra da Anayasa mahkemesi kararıyla kapanan partiler oldu. Refah ve Fazilet partileri gibi.

Bu resme baktığımızda 17’nci sırada olan AK PARTİ’den sonra 87 parti kurulmuş. Daha da ilginç olan sadece 2020 yılında 27 parti kurulmuş. Hala da parti kurma aşamasında olan hareketler var.

TBMM’de 12 parti var. Millet vekili sayılarına göre; AK PARTİ (289), CHP (136), HDP (56), MHP (48), İYİ PARTİ (36), DP (2), TİP (2), BBP (1), DBP (1), DEVA (1), SAADET (1), YP (1).

Etkin 71 siyasi parti var. 11 siyasi partinin genel başkanı ve 3 siyasi partinin eş genel başkanı kadın.

Bunlardan 4 partinin belediye başkanı yok. 3 partinin belediye meclis üyesi yok. 1 partinin tek meclis üyesi var. Sadece 2 partinin (CHP ve HDP) uluslararası kuruluşlarda üyeliği var. (Avrupa Sosyalistler partisi ve Sosyalist Enternasyonel)

Bugüne kadar en az 41 ilde örgütlenme şartını sağlayabilerek 77 parti seçimlere katılabilmiş. 27.01.2021 tarihli habere göre; https://www.gazeteduvar.com.tr/secime-girebilen-ve-giremeyen-partilerin-teskilat-sayilari-aciklandi-haber-1511534 YSK 17 siyasi partinin seçime katılabileceğini açıklamış. AK PARTİ ve CHP 81, MHP 78, İYİ PARTİ 73, HDP 44 ilde teşkilatlanmış. (Deva partisi de 2021 Ocak ayında 41 ilde teşkilatlandığını duyurdu.) TBMM’de grubu bulunmayan Saadet partisi 72, Yeniden Refah partisi 58, BTP ile DP 55, Genç parti 53, BBP- ANAP-HÜDAPAR- Muhafazakar Yükseliş partilerinin 43, DSP ve TKP’nin ise 42 ve VATAN partisinin 41 ilde teşkilatı var.

Wikipedia fikir/ ideoloji yönünden de ayırmış siyasi partileri. TBMM’de ki partileri şöyle tarif etmiş;

AK PARTİ                                 Muhafazakar Demokrasi, Yeni Osmanlıcılık

CHP                                           Sosyal Demokrasi, Atatürkçülük

HDP                                           Radikal Demokrasi, Çoğulculuk

MHP                                          Türk Milliyetçiliği, Ülkücülük

İYİ PARTİ                                 Atatürkçülük, Türk Milliyetçiliği, Sosyal Adaletçilik

DP                                              Liberal Muhafazakarlık

TİP                                              Sosyalizm Marksizm-Leninizm, Demokratik Milliyetçilik

BBP                                            Türk Milliyetçiliği, İslamcılık

DBP                                           Demokratik Sosyalizm, Sosyal Demokrasi

DEVA P.                                   Liberalizm, Liberal Demokrasi

Saadet   P.                               Milli Görüş, İslamcılık

YENİLİK P.                               Liberal Milliyetçilik, Kemalizm

Diğer taraftan etkin 71 siyasi partiden bazılarının tanımı olmasa da, diğerlerinin ideolojileri şöyle;

Türk Milliyetçiliği, Muhafazakarlık, Türkçülük, Turancılık                                11 parti

İslamcılık, Ümmetçilik, Milli Görüş                                                              5 parti

Komünizm, Sosyalizm, Marx, Lenin, Troçki                                              12 parti

Klasik- Ekonomik, Muhafazakar Liberalizm                                               8 parti

Atatürkçülük, Kemalizm, Halkçılık, Sosyal Demokrasi                       6 parti

Atatürkçülük, Türk Milliyetçiliği                                                                                      3 parti

Çoğulculuk, Sosyal Demokrasi                                                                         2 parti

Kadın ve Engelli Hakları                                                                                        2 parti  

Yeşil Siyaset, Özgürlükçü Sosyalizm                                                               1 parti

Yeni Osmanlıcılık, Muhafazakar Demokrasi                                              2 parti

Ulusalcılık, Sol milliyetçiliği, Sosyal demokrasi                                     2 parti

Ulusalcılık, Türk Milliyetçiliği                                                                           1 parti

Bu bilgilere göre neredeyse her ideolojiyi temsil eden parti var. Hala yeni parti kurma düşüncesinde olanlar neyi eksik görüyor ve/veya kendilerini nerede konumlandırarak %51 oy almak için parti kurmaya çalışıyor.!?

Amaç ille de adını siyasi parti genel başkanları arasına mı yazdırmak? Yoksa %10 oy alıp TBMM’ne girmek veya %3 oy alıp hazine yardımı almaya hak kazanmak mı?

Bugüne kadar 59 parti kapatılmış. 21 parti başka partiyle birleşerek, 9 parti de isim değiştirerek kapanmış.

Yeni kurulmakta olanlar dahil neredeyse tüm partiler %51 ile iktidara geleceklerini iddia ediyorlar. Evet bir yandan ittifaklardan bahsediliyor ama son dönemde artan yeni partilerin kurulmasına baktığımda, aklıma meşhur bir söz geldi. “Parçala, böl, hükmet.”

Diğer taraftan yapılan anketlere baktığımızda ise en güçlü partinin %20-22 ile “Kararsızlar partisi” olduğunu görüyoruz. Sizce de bir yerlerde hata yapılmıyor mu?

Partilerin programları neredeyse kopyala- yapıştır laflardan ibaret. Örneğin hepsi yerelden kalkınmayı dillerinden düşürmezken, birçoğunun programında 3-4 satır anca yer bulmuş YEREL YÖNETİM politikaları. Hatta hiç söz etmeyenler bile var.

Hepsi iktidarı kazanmayı düşünürken, özellikle yaşanan bu kriz ve salgın döneminde halkın/ vatandaşın çektiği sıkıntılara çözümler üreterek kalbini kazanmak için günlük ziyaretlerle sorunlarını dinlemek yerine, parti teşkilatlarıyla sorunları çözmek için yerinden organize olabilmeyi düşünmüyor. Sayın Haluk Levent’in çok başarılı “Ahbap” organizasyonundan bile ilham almıyorlar.

Kararsızların “yeni gelecek olanlar da nasıl olsa aynı olacak” düşüncesiyle çoğaldığını ve buna çare üreterek farklılıklarını somut çözümler /eylemlerle ortaya koyarak değişimi gerçekleştirebileceklerine, galiba kendilerini de kimseyi de inandıramıyorlar.

İktidar hedefi olan muhalefet partilerinin eline, yaşanan bunca ekonomik kriz ve çöküntüden daha iyi nasıl bir fırsat geçebilir ki.!

Bana göre çok basit bir sorunun cevabını bulabilseler meseleyi çözmüş olacaklar.

“Bugüne kadar yaptıklarımızın dışında, neleri yapmıyoruz ve/veya eksik yapıyoruz.”

Bazı şeyleri başarmak ve vatandaşı ikna etmek için ille de siyasi parti kurmak da şart değil oysa.

Sevgiler ve saygılar sunarım.

Ahmet Baybars GÖĞEZ

Yorum yap

Yazarın Diğer Yazıları