Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonları

 

Uzm. Dr. Nihat AKGÜL

SANKO Üniversitesi Hastanesi

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

 

 

İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yolunda bakteri üremesi anlamına gelen genel bir kavramdır. Genellikle nedeni bakterilerdir fakat çeşitli virüsler ve mantarlar da idrar yolunda enfeksiyona neden olabilmektedir. Bazen de idrar yolarının doğumsal anomalileri ve idrar yollarındaki taşlarda enfeksiyona yol açabilir.

 

Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonları çocuğun yaşına, cinsiyetine ve ırkına göre değerlendirilir.

 

Kız çocukların yaklaşık yüzde 7-8’inde, erkek çocukların ise yüzde 2’sinde yaşamlarının ilk 8 yılında idrar yolu enfeksiyonu görülmektedir. Doğumundan sonraki ilk yılda ateşli idrar yolu enfeksiyonu görülme sıklığı hem kız hem de erkek bebeklerde eşittir.

 

İlk altı ay içinde sünnet olmamış erkek bebekler, kız bebeklere göre daha fazla etkilenmektedir. Ateşsiz idrar yolu enfeksiyonu ise genellikle kız çocuklarda üç yaşından sonra görülmektedir.

 

SEBEPLERİ VE TANISI

İdrar yolu enfeksiyonları genellikle dış genital bölgeden kaynaklanır. Bazen de kan yoluyla gerçekleşebilir. Küçük çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu tanısı koymak ise zordur.  

 

Büyük çocuklarda orta akım idrar, mesane kontrolü olmayan küçük çocuklarda idrar toplama torbaları ile örnek alınabilir. Ayrıca mesaneden enjektörle veya idrar sondasıyla idrar almak gibi yöntemler de kullanılabilir. Alınan bu örneklerden direkt mikroskobik inceleme ve kültür yapılarak tanı konabilir.

 

Ayrıca ihtiyaç duyulması durumunda kan tahlilleri, ultrasonografi, ilaçlı idrar yolu filmleri (VSUD), damardan ilaç verilerek (DMSA sintigrafi) yapılan radyolojik tetkiklerle de böbrekte hasar olup olmadığı araştırılabilir.

 

38 °C’nin üstünde açıklanamayan ateşi olan, ayrıca halsizlik, kusma, beslenememe, tartı alamama, huzursuzluk, sarılık ve gelişme geriliği olan küçük bebekler veya özellikle büyük çocuklarda görülen sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, idrardan kan gelmesi, karın, bel, yan ağrısı, bulanık, damla damla ve çatallı idrar yapma, idrar kaçırma ve hatta idrar yapamama gibi şikayetlerin varlığında da idrar yolu enfeksiyonu düşünülmeli ve bir çocuk hekimine başvurulmalıdır.

 

SONUÇLARI

İdrar yolu enfeksiyonu çocuklarda gelişme geriliği, böbrek hasarı, kan basıncı yüksekliği gibi sorunlara neden olabilir. Bu nedenle erken tanı ve tanıya uygun tedavinin büyük önem taşır.

 

TEDAVİSİ

İdrar yolları enfeksiyonu ağızdan verilen şurup, kas içi ve damardan da antibiyotik yoluyla tedavi edilebilir. Bu durum çocuğun yaşı ve hastalığın ağırlık derecesine göre değişebilir.

Yeni doğmuş, üç aylıktan küçük bebekler, ateşi kontrol altına alınamayan ve çok ciddi hasta çocukların (düşkün, sıvı kaybı olan, kusan) yatırılarak tedavi altına alınması gerekir. 

Bunların yanı sıra, antibiyotik tedavisi almasına karşın ateşin üç günden fazla sürmesi ve verilen tedavinin yerine getirilmemesinden endişe edilen durumlarda da hastaneye yatış yapılmalıdır. Eğer çocuk tedavi amaçlı verilen şurupları içemeyecek kadar kusuyor ancak düşkün görünmüyorsa ya da yatarak tedavi almamak için direniyorsa ayaktan iğne tedavisi verilebilir. Genellikle üç ya da dört gün sonra kusması geçip şurup içecek duruma gelince ağızdan antibiyotiğe geçilebilir.

KORUNMA YOLLARI

İdrar yolları enfeksiyonundan korunmanın en önemli yolu kız çocuklarında genital bölgenin hijyeni, erkek çocuklarda ise erken yaşta hatta mümkünse yeni doğan döneminde sünnet ile sağlanabilir.

Özelikle kız çocuklarında popo temizliğinin önden arkaya yapılması, iç çamaşırın sık değiştirilmesi ve iç çamaşırların yüksek ısıda yıkanıp mümkünse giyilmeden öce kızgın ütüyle ütülenmesi faydalı olacaktır.

Ayrıca mesanede fazla idrar tutulmaması ve her idrara çıkma isteği oluştuğunda ertelemeden idrara çıkılması, enfeksiyonların idrar yollarına tutunamaması açından önem taşır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Sağlık Köşesi - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Pusula Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Pusula Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Pusula Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Pusula Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.