Duygusal yeme bozukluğu

Uzm. Klinik Psikolog Işıl AFAT KOLUKISA

SANKO Üniversitesi

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi

 

Duygusal yeme bozukluğu olan bireylerde, hissedilen olumsuz duygular sonucunda aşırı yeme eğilimi görülür. Bireyler stres, öfke, üzüntü, mutsuzluk gibi duygular hissettiklerinde, aşırı yeme davranışı sergilerler.

 

Duygusal yeme davranışı çoğunlukla can sıkıntısı, yalnızlık, korku, stres, endişe, değersizlik, yetersizlik hislerin sonucunda oluşur.

 

Kaygıların yönetilemediği durumlarda, negatif duygular ortaya çıkar. Çıkan bu negatif duygulara bağlı olarak bazı bireyler savunma mekanizması kullanarak, yaşadığı duyguyu bastırmak veya duygudan kaçmak için duygusal yeme davranışı gösterebilmektedir.

 

Duyguların, yeme alışkanlıklarıyla güçlü bağına dayanarak stres, öfke vb. gibi durumlarda düşünmeden otomatik biçimde alışkanlık haline getirilen yeme davranışı sürdürülebilir.

 

Besin maddeleri bir taraftan da oyalayıcı olup, birey geçmişteki çatışma veya olay nedeniyle yaşanan zorluk karşısında çözüme ulaşmak için çaba harcamaktansa bir şeyler yiyerek kendini rahatlatmaya çalışır. Hangi duygu bizi aşırı yemeye doğru yönlendirse de sonuç birey için hep aynıdır. Esas eksikliğini hissettiğimiz duyguyu bulamadan duygusal yeme davranışını değiştiremeyiz.

 

Duygusal yeme bozukluğu, yalnızca beslenme sorunu değildir. Duygusal yeme bozukluğu aynı zamanda, bireyin besinlere yaklaşımıyla birlikte bedeniyle ilişkisinin de bozulmasıdır. Bu durum farklı biçimlerde ortaya çıkar. Duygusal sorunlar, düşük benlik saygısıyla bağlantılıdır. Pek çok hasta iç çatışmalarını yeme davranışıyla çözme çabasındadır. Davranışlarında değişmeyi saklaması veya göz ardı etmesi obezite, tıkanırcasına yeme bozukluğu, bulimiya nevroza, anoreksiya nevroza vb. yeme bozukluklarının meydana gelmesine yol açar.

 

Hayatta karşılaşılan büyük sıkıntılar, günlük yaşamın zorlukları ve olumsuz hisleri tetikleyerek, duygusal yemenin ortaya çıkmasına, kilo verme çabasının olumsuz etkilenmesine neden olabilir.

 

Olumsuz hisleri tetikleyen bazı sıkıntıları şöyle sıralayabiliriz:

  • Sağlık sorunları,

  • İlişkilerdeki çatışmalar,

  • İşteki stres,

  • Mali baskı,

  • İşsizlik,

  • Ailevi problemler,

  • Tükenmişlik.

 

Duygusal yemek yemenin belirtileri

Duygusal yemek yeme, duygu ve davranış durum bozuklukları arasında yer almaktadır. Duygusal yemek yemenin birçok belirtisi vardır. Ancak kısa zamanda kendini göstermeyen bu belirtiler bireyin kendine yöneltebileceği bazı sorularla durumu fark etmesine yardımcı olur.

 

Bu sorulardan bazıları;

• Bu besini içinde bulunduğum duygu durum nedeniyle mi yiyorum yoksa gerçekten aç olduğum için mi tüketiyorum?

• Yememe konusu beni nasıl etkiliyor?

• Yemekten sonra hala yeme isteğim sürüyor mu?

• Yemek yedikten sonra suçluluk duyuyor muyum?

Bu ve buna benzer sorularla birey kendini sorgulayarak, kazanacağı farkındalıkla duygusal yeme bozukluğunun semptomlarının da farkına varabilecektir.

 

Duygusal yemenin artış gösterdiği durumlar

Yeme alışkanlıkları kişinin ruh haliyle bağlantılıdır. Bireyin yeme alışkanlıkları, duygu durumları ile fazlaca bağlantılı olan durumdur. Duygusal yeme davranışı yaşayan bireylerde, yaşanan fizyolojik rahatsızlıklardan sonra bireyin yapmak durumunda kaldığı diyet programları birçok besine karşı daha da istekli olmasını sağlayabilir. Kişinin gündelik hayatında sıkıntıların oluşması da dürtü bozuklukları ile ilgili bu yeme davranışının artmasını sağlayabilir.

 

Stresli hayata sahip ve stresli olgulardan kaçışın mümkün olmadığı, sosyal desteğin yetersiz kaldığı durumlarda duygusal yeme davranışının ortaya çıkması ve aynı zamanda yeme davranışının artışı görülebilir. Bununla birlikte ergenlik dönemindeki baskı ve sınav zamanlarında yaşanan stres, duygusal yeme sorunlarına neden olmaktadır.

 

Duygusal yemede profesyonel destek

Duygusal yemek yeme durumunda bir profesyonelden destek alınması gerekir. Duygusal yeme bozukluğu olan bireylerde, bireysel yardım aldıkları süreçte, yeme alışkanlığında sağlıklı besinleri tercih etmesi ve bu anlamda düzenlenebilmesi için beslenme uzmanından da destek alınmalıdır.

 

Uygulanacak psikoterapiyle, duygusal yemenin ardındaki nedenler ortaya çıkarılarak, başa çıkmak için gerekli becerilerin tespit edilmesini sağlayabilmektedir. Bireysel terapiler, beslenme uzmanının desteğiyle yapılacak çalışmalar sayesinde hem bilinç kazandıracak hem de doğru beslenmeyi öğrenmeyi sağlayacaktır.

 

Önemli beslenme adımları, medyada yapılan doğru bilinen yanlışlar konusunda bilinç kazanmayla birleşerek kişinin motivasyonla daha sağlıklı yaşam tarzı için  temel oluşturacaktır. Duygusal açlığın zararlı etkilerinden kurtulabilmek için davranış kontrolü ve gıda alımının doğru yolları öğrenilmelidir. Öğrenme gerçekleştikten sonra kişi beslenmesine dikkat edecek ve yaşam kalitesini yükseltecektir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Sağlık Köşesi - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Pusula Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Pusula Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Pusula Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Pusula Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.