OBEZİTE CERRAHİSİ VE BESLENME

Sağlık Köşesi
Sağlık Köşesi

Gamze Ganime MUMCU

SANKO Üniversitesi Hastanesi

Beslenme ve Diyet Uzmanı

Beslenme, obezite cerrahisinin hem öncesinde hem de sonrasında büyük önem taşımaktadır. Obezite ameliyatları sonrasında bir bariatrik diyetisyen ile beslenmeyi düzenlemek, cerrah, psikolog kontrollerine düzenli uymak hem doğru kilo kaybını hem de giden kiloların kalıcılığını arttıracaktır.

OBEZİTE CERRAHİSİNDE EKİP NEDEN ÖNEMLİDİR?

Obezite, multidispliner tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Cerrah, diyetisyen ve psikolog bu alanda tek başına başarılı olamaz. Başarılı geçen bir operasyondan sonra yeni halini almış mideyi bariatrik diyetisyenle doğru beslemezsek, bizi obeziteye iten problemleri çözmek ve bu evredeki motivasyonumuzu kaybetmemek adına bir psikologla çalışmazsak bu yolda başarıya ulaşamayız.

HASTANIN AMELİYAT ÖNCESİ BARİATRİK CERRAHİ DİYETİSYENİ İLE GÖRÜŞMESİNİN ÖNEMİ NEDİR?

Çoğu hasta bu operasyonları bir mucize olarak görmektedir. Bu zamana kadar uyguladıkları başarısız diyetlerden kalan bitkinlik ile ameliyat olarak diyetten kurtulacağını düşünüyor. Oysa hastanın operasyon sonrasında uygulaması gereken ciddi bir diyet programı vardır. Hastaya bunları anlatıp, operasyonun bu konuda onlara nasıl yardımcı olacağını, bu yolda onları nelerin bekleyeceğini, uygulamazlarsa geri kilo alımlarını anlatıp bilinçlendirmek gerekir. Bu sayede operasyon sonrasında uzun vadede kilo kaybı ve başarı sağlamak mümkün.

Hepatomegalisi (karaciğer büyümesi) olan hastalarda preop (cerrahi operasyon öncesi sağlanan sağlık bakımı)

Ameliyat öncesi bakımın amacı cerrahinin başarısını artırmak için doğru olanı yapmaktır. Yapılan araştırmalarda; operasyon öncesinde en az 2 hafta yapılan düşük enerjili beslenme planı uygulaması karaciğer hacmini ciddi anlamda küçültmüş ve operasyonun etkisini ciddi anlamda artırmıştır. Aynı zamanda karın bölgesi yağlanması çok olan hastalarda ketojenik diyet uygulayarak operasyonda cerraha kolaylık sağlamak amaçlanır.

AMELİYAT NE KADAR ÖNEMLİYSE SONRASINDA BESLENME DE O KADAR ÖNEMLİ!

Başarılı geçen bir operasyon sonrasında yeni halini almış mide ile beslenme şekli tamamen değişmektedir. Kısıtlı bir alım ile yeterli proteini vücudumuza almak zorundayız. Ameliyat sonrasında protein alımı verilen kiloların yağdan olmasını, kas kütlesini korumayı, yaraların iyileşmesini ve vücut gelişimini sağlamaktadır. Bariatrik cerrahi sonrasında beslenmemizde olmazsa olmazı proteindir.

BARİATRİK CERRAHİ SONRASI NASIL BESLENİLMELİ?

Operasyon sonrasında küçülen mide hacmi ile sıvı beslenmeye başlanır. Operasyon türüne, kişinin toleransına göre berrak sıvı, sıvı, püre ve katı dönemler ile hastalar beslenmelidir. Özellikle sıvı ve püre dönemin alınması gereken proteini hastalar kendi başlarına sağlayamamaktadır. Bu dönemlerdeki geçişlerde midede ağrı, kramp, sindirememe, tolere edememe, dumping sendromu gibi durumlar olabilmektedir. Bu yüzden hastaların bu zorlu aşamaları bariatrik alanda tecrübelenmiş bir diyetisyenle geçirmeleri gereklidir.

POSTOP (OPERASYON SONRASI) BESLENME TEMEL KURALLARI NELERDİR?

OPERASYON SONRASINDA KAÇINILMASI GEREKEN BESİNLER VE SIVILARI NELERDİR?

OBEZİTE CERRAHİSİNİN BALAYI DÖNEMİNE DİKKAT!

Obezite cerrahisi sonrası özellikle ilk altı ay açlık duygusu ciddi anlamda azalmaktadır. Bu evrede Ghrelin adı verilen açlık hormonunun salgılanmasında belirgin bir azalma olmaktadır. Özellikle 6 ay-1 yıl boyunca hasta minimum açlık ve çabuk doyma hissine kolaylıkla erişebilmektedir. Hasta en güzel kiloları bu evrede kolaylıkla verebilmektedir. Bu evre ‘Balayı Dönemi’ olarak kabul edilir.

Özellikle birinci yılın sonlarına doğru balayı dönemi sona erer ve iştah duygusu artar. Kilo verim hızı yavaşlar hatta durabilir. Diyetisyen kontrolünde, günlük alınması gereken protein miktarını sağlayarak kilo vermeyen bireylerde tekrar kilo alımı olabilmekte. Bu evrede doğru yeme alışkanlıklarını oturtmak ve yeterli proteini sağlamak uzun vadede başarı için çok önemlidir.

DUMPING SENDROMU

Dumping Sendromu, midede doluluk hissi, halsizlik, sıcaklık, hızlı nabız, soğuk terleme, bulantı, kusma ve olası ishal ile seyreden bir sendromdur. Özellikle yoğun basit karbonhidrat içerikli yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi sonucu bu belirtiler ortaya çıkar.

Dumping Sendromu gastrik bypass ameliyatı geçirmiş hastaların yüzde 80 – 85’inde görülürken tüp mide ameliyatlarında bu oran yüzde 10 – 15 arasındadır. Bu sendrom ameliyatın ilk yılında bu oranlarda görülebilirken ilk yılın sonunda ortadan kalkmaktadır. Dumping Sendromundan korunmak için yoğun kıvamlı tatlılardan (dondurma, milkshake, kurabiye, kek, bal, meyve suları vb.) kaçınılmalıdır.

Beslenme eksikliğine bağlı olarak vitamin-mineral eksikliği, halsizlik, saç dökülmesi, tırnak sorunları ve aşırı kas kaybı yaşanabilir. Hasta bu dönemde düzenli olarak tahlillerle takip edilmeli ve gerekirse doktor ve diyetisyeni tarafından önerilen besin takviyelerini kullanmalıdır.

- Gaziantep Pusula Gazetesi, Sağlık Köşesi tarafından kaleme alındı
https://www.gazianteppusula.com/makale/10230823/saglik-kosesi/obezite-cerrahisi-ve-beslenme